Zenginleştirilmiş Okuma Becerileri
Türkçe dilinde hazırlanan, bilişsel ögelerle zenginleştirilmiş ulusal bilişsel okuma uygulaması.
Bilgi Formu
Ülkemizde Müdahaleye Tepki Modeli yaklaşımında hazırlanan bir okuma becerileri programı var mı?
Bilimsel Temelli ZOBEP; Türkçe dilinde hazırlanan ve bilişsel ögelerle zenginleştirilmiş ulusal bilişsel okuma uygulamasıdır.
ZOBEP, öğrenme güçlüğü riski olan öğrencilerin okuma becerilerine yönelik bilimsel temelli bir müdahale paketidir.
Dr. Ulviye Akın, 2020 yılında doktora tezi kapsamında; Müdahaleye Tepki Modeli Düzey-II yaklaşımında uygulanan bilimsel temelli Zenginleştirilmiş Okuma Becerileri Müdahale Paketinin, öğrenme güçlüğü riski olan öğrencilerin okuma akıcılığı ve okuduğunu anlama düzeylerine olan etkisini incelemiştir.
Bu bağlamda okuma hızı, okuma hatası, prozodik okuma ve okuduğunu anlama becerileri araştırmanın temel odak alanları arasında yer almıştır.
Çalışma; etkililik, gelişimi izleme ve sosyal geçerlik başlıkları altında yapılandırılmıştır.
Etkililik
ZOBEP uygulanan deney grubu ile kontrol grubunun okuma hızı, okuma hatası, prozodik okuma ve okuduğunu anlama düzeylerindeki değişimler incelenmiştir.
Gelişimi İzleme
ZOBEP uygulamasına katılan öğrencilerin müdahale süresince gösterdikleri bireysel performans değişimleri değerlendirilmiştir.
Sosyal Geçerlik
Öğrencilerin kendi okuma becerileri ve ebeveynlerin çocuklarının okuma becerileri gelişimiyle ilgili görüşleri değerlendirilmiştir.
Araştırma, bir devlet okulunda öğrenim gören 103 ilkokul ikinci sınıf öğrencisi ile yürütülmüştür.
Risk grubu olarak değerlendirilen öğrenciler arasından 24 öğrenci belirlenmiş, rastgele iki gruba ayrılmış ve deney grubuna ZOBEP uygulanmıştır. Araştırmada ön test-son test kontrol gruplu yarı deneysel desen kullanılmıştır.
Etkililik verilerinin analizinde Karışık Ölçümler ANOVA kullanılmış, gelişimi izleme verileri grafikler çizilerek betimsel olarak sunulmuş ve sosyal geçerlik verileri betimsel olarak değerlendirilmiştir.
ZOBEP uygulanan grupta okuma becerilerinde anlamlı gelişim belirlenmiştir.
Araştırmanın etkililik amaçlarına ilişkin bulguları incelendiğinde, ZOBEP uygulanan grubun ZOBEP uygulanmayan gruba göre aldığı puanlar ön testten son teste anlamlı fark göstermiştir. Diğer bir deyişle ZOBEP’in öğrenme güçlüğü riski olan öğrencilerin okuma hızının artmasında, okuma hatasının azalmasında, prozodik okuma ve okuduğunu anlama becerilerinin gelişmesinde etkili olduğu belirlenmiştir.
ZOBEP, sınıf içi performans ve bireysel okuma gelişimi açısından da etkili bulunmuştur.
ZOBEP’in öğrencilerin sınıf içi performans olarak okuma hızının artmasında, okuma hatasının azalmasında, prozodik okuma ve okuduğunu anlama becerilerinin gelişmesinde etkili olduğu belirlenmiştir.
Gelişimi izleme amaçları kapsamında elde edilen bulgular incelendiğinde, ZOBEP uygulanan grubun bireysel okuma performanslarının müdahale süresince gelişim gösterdiği belirlenmiştir. Öğrencilerin son test puanlarına göre risk grubundan çıkma durumları dikkate alındığında 12 öğrenciden 9’u öğrenme güçlüğü risk grubundan çıkabilmiş, 3 öğrenci ise risk grubundan çıkamamıştır ve daha yoğun bir çalışmanın yürütülmesi önerilmiştir.
Sosyal geçerlik amaçları kapsamında elde edilen bulgular incelendiğinde ise ZOBEP uygulamasına katılan öğrencilerin ve ebeveynlerinin tamamının çalışmaya katılmaktan memnun oldukları ve öğretim sürecini sevdikleri belirlenmiştir.
Çoklu duyusal öğrenme programları, farklı duyusal kanallar üzerinden bilişsel yolakları güçlendirmeyi hedefler.
Programlar dyslexia ve dyscalculia durumunda, beyin içindeki yolakların belirli beyin bölgelerinde yeterli olgunlaşmaması nedeniyle yeterli düzeyde işlev gösterememesi temel prensibi üzerinde çalışırlar. Araştırmacılar bu önermeye dayanan bir çözüm bulmak için en son bilimsel bulguları birleştirmiştir.
Nöropsikoloji ve bilişim teknolojileri Dybuster yazılımları; Zürih’teki İsviçre Federal Teknoloji Enstitüsü’ndeki bilgisayar bilimcileri ve Zürih Üniversitesi’ndeki nöropsikoloji bölümünün yoğun araştırmalarına dayanır.
Dyslexia ve dyscalculia durumunda, beyin içindeki yolakların belirli beyin bölgelerinde yetersiz olgunlaşması nedeniyle yeterli derecede otomatikleştirilmesi temel prensibi üzerinde çalışırlar. Çoklu duyusal öğrenme programlarımız, kullanıcıların bu yolakları farklı duyusal kanallar aracılığıyla güçlendirmelerini sağlayarak beyin olgunlaşmasını destekler.
Matematiksel muhakeme becerilerini geliştirmeye yönelik hazırlanan nimonik hafıza stratejileri programıyla beraber uygulanmakta ve etkili sonuçlar ortaya koyduğu görülmektedir.
Çoklu Duyusal Öğrenme
Görsel, işitsel ve bilişsel kanalların birlikte çalışmasıyla okuma, sayı ve muhakeme süreçleri desteklenir.
ZOBEP hakkında bilgi alın.
Zenginleştirilmiş Okuma Becerileri, değerlendirme süreci ve bireye uygun program planlaması hakkında sizinle iletişime geçelim.
Ulviye Akın
Eğitmen
Evliyim ve iki çocuk annesiyim. Marmara Üniversitesi'nde linguistik (dil), okuma ve yazma öğretimi teknikleri ile pedagoji alanındaki akademik bilgilerimi, öğrenme problemleri konusundaki stratejik öğretim yaklaşımlarıyla sentezleyerek çalışmalarımı sürdürmekteyim.
Hakkında